Śmierć bliskiej osoby to moment, w którym konieczność załatwienia formalności pojawia się często, zanim rodzina zdąży oswoić się z tym, co się wydarzyło. Trzeba wiedzieć, kogo powiadomić, kto może stwierdzić zgon i kiedy można skontaktować się z zakładem pogrzebowym. Odpowiednia kolejność podejmowanych działań jest bardzo ważna nie tylko ze względu na konieczność dopilnowania wszelkich formalności, ale również, aby móc jak najsprawniej zorganizować zmarłemu godny pochówek. W tym poradniku wyjaśniamy krok po kroku, co zrobić po śmierci bliskiej osoby – od stwierdzenia zgonu po organizację pogrzebu.
Co trzeba załatwić po śmierci bliskiej osoby – formalności
Pierwsze godziny po śmierci bliskiej osoby wiążą się z koniecznością zadbania o kilka kwestii. Przy czym rodzina nie musi zajmować się wszystkimi samodzielnie. Styks, jako doświadczony zakład pogrzebowy, może pomóc Wam przejść przez kolejne etapy, np. wskazać, jakie dokumenty będą potrzebne, zorganizować transport zmarłego oraz – na podstawie odpowiedniego upoważnienia – pomóc w załatwieniu części formalności.
Poniżej wyjaśniamy krok po kroku, co zrobić po śmierci bliskiej osoby.
Krok 1. Wezwij osobę uprawnioną do stwierdzenia zgonu
Stwierdzenie zgonu to podstawa, aby móc zająć się organizacją pochówku i załatwianiem kolejnych formalności po śmierci bliskiej osoby. Związana ze stwierdzeniem zgonu procedura wymaga obecności osoby do tego uprawnionej. Najczęściej jest to lekarz leczący chorego w ostatniej chorobie. W wyjątkowych sytuacjach może to być kierownik zespołu ratownictwa medycznego lub osoba powołana do przeprowadzenia oględzin przez właściwy organ samorządowy.
Lekarz powinien obejrzeć ciało, ustalić tożsamość zmarłego oraz – w takim zakresie, w jakim jest to możliwe – określić przyczynę śmierci. W sytuacji, gdy oględzin dokonuje lekarz, który nie leczył zmarłego, procedura stwierdzenia zgonu w domu może wymagać od Ciebie przygotowania dokumentu tożsamości zmarłego oraz aktualnej dokumentacji medycznej, aby lekarz mógł potwierdzić jego tożsamość i zapoznać się z historią leczenia.
Krok 2. Odbierz kartę zgonu
Karta zgonu jest dokumentem sporządzanym przez osobę, która stwierdziła śmierć. Jest potrzebna do zarejestrowania zgonu w Urzędzie Stanu Cywilnego oraz do przeprowadzenia pochówku. Kartę zgonu może otrzymać między innymi małżonek, członek rodziny albo pełnomocnik osoby uprawnionej. Przy czym musisz pamiętać, że karta zgonu nie jest tym samym dokumentem co akt zgonu. Jest ona dokumentem potwierdzającym medyczne stwierdzenie śmierci, na podstawie którego sporządzany jest dokument urzędowy w USC, czyli akt potrzebny do załatwienia formalności związanych ze sprawą spadkową czy uporządkowaniem doczesnych spraw zmarłego (np. zamknięciem kont bankowych).
Czy lekarz może odmówić wystawienia karty zgonu?
Tak. W sytuacji, gdy nie można potwierdzić naturalnej przyczyny śmierci albo okoliczności wymagają udziału policji lub prokuratora, lekarz może nie wystawić karty zgonu. Nie powinien jednak odsyłać rodziny po kartę do innego lekarza po tym, jak sam przeprowadził oględziny i stwierdził naturalny zgon.
Krok 3. Skontaktuj się z zakładem pogrzebowym
Po stwierdzeniu zgonu i uzyskaniu karty zgonu możesz zlecić naszemu zakładowi pogrzebowemu odbiór oraz przewiezienie ciała do chłodni. Podczas pierwszej rozmowy warto nam przekazać:
- imię i nazwisko osoby zmarłej,
- miejsce, w którym znajduje się ciało,
- informację, czy lekarz stwierdził już zgon,
- informację, czy rodzina ma kartę zgonu,
- numer telefonu osoby odpowiedzialnej za dalsze ustalenia,
- wstępne informacje o planowanym miejscu pochówku.
Kontaktując się z nami po raz pierwszy, nie musisz znać terminu pogrzebu, wybierać trumny ani podejmować wszystkich decyzji. Najpierw zajmiemy się bezpiecznym transportem ciała i jego bezpiecznym przechowaniem do momentu pochówku. Szczegóły ceremonii ustalimy później w biurze zakładu, jak również zakres czynności, w których możemy odciążyć Cię w sprawach związanych z organizacją pogrzebu we Wrocławiu.
Krok 4. Przygotuj dokumenty
Po stwierdzeniu zgonu, uzyskaniu dokumentu, który to potwierdza oraz załatwieniu transportu ciała do chłodni, warto przygotować dokumenty niezbędne do dalszych formalności. Najczęściej potrzebne są:
- karta zgonu,
- dowód osobisty osoby zmarłej,
- dokument tożsamości osoby zgłaszającej zgon,
- posiadana dokumentacja medyczna – zwłaszcza gdy zgon nastąpił w domu,
- dokumenty dotyczące miejsca na cmentarzu, jeśli rodzina dysponuje grobem,
- legitymacja emeryta lub rencisty albo inne dokumenty potrzebne do rozliczenia zasiłku pogrzebowego,
- upoważnienie dla zakładu pogrzebowego, jeżeli ma reprezentować rodzinę.
Sprawdź szczegółowe informacje o tym, gdzie i jakie dokumenty złożyć po śmierci bliskiej osoby.
Krok 5. Zgłoś zgon w Urzędzie Stanu Cywilnego
Zgon zgłasza się w USC właściwym dla miejsca, w którym nastąpiła śmierć, a nie według miejsca zameldowania zmarłego ani miejsca planowanego pochówku. Na podstawie tego zgłoszenia oraz dostarczonych dokumentów, USC wystawi Ci akt zgonu, o którym więcej dowiesz się z naszego artykułu: Jak można uzyskać akt zgonu i co warto o nim wiedzieć?
Kto wystawia akt zgonu w weekend? Urzędy nie pracują w soboty i niedziele, ale na zgłoszenie zgonu w USC masz 3 dni od sporządzenia karty zgonu, więc spokojnie możesz zrobić to w poniedziałek.
Krok 6. Ustal formę i termin pogrzebu
Po zabezpieczeniu ciała i rozpoczęciu formalności możesz zająć się organizacją pogrzebu. Najpierw musisz ustalić kwestie wpływające na termin. W zależności od wybranej formy pochówku będzie to dostępność cmentarza, kaplicy lub krematorium oraz duchownego lub mistrza ceremonii. W tym oraz innych kwestiach dotyczących ceremonii pomogą Ci pracownicy zakładu pogrzebowego Styks.
Śmierć bliskiej osoby w domu – do kogo zadzwonić i co przygotować?
Przedstawione powyżej kroki wskazują kolejność działań, jakie należy podjąć po śmierci bliskiej osoby. Niemniej ze względu na różne okoliczności i przyczyny śmierci to, kto stwierdza zgon w domu i jak wyglądają kolejne formalności, może się różnić. Zgon w domu – co robić? Poniżej przedstawiamy, czego wymagają poszczególne sytuacje.
Gdy śmierć była spodziewana
Jeżeli bliska osoba była przewlekle lub terminalnie chora i pozostawała pod opieką lekarza, hospicjum domowego albo zespołu opieki paliatywnej, w pierwszej kolejności skontaktuj się z placówką sprawującą nad nią opiekę. Zgon i jego przyczyna powinny być ustalone przez lekarza leczącego chorego w ostatniej chorobie. W praktyce musisz zadzwonić do przychodni, lekarza prowadzącego albo zespołu hospicjum i poinformować o sytuacji.
Jeżeli lekarz po przeprowadzeniu oględzin stwierdzi zgon i nie ma wątpliwości co do jego naturalnego charakteru, wystawia kartę zgonu. Po otrzymaniu tego dokumentu możesz przejść do załatwiania kolejnych kwestii, wymienionych powyżej.
Gdy śmierć nastąpiła nagle
Jeżeli osoba nagle przestała reagować, upadła, doznała urazu albo wcześniej nie chorowała w sposób wskazujący na możliwość zgonu, musisz wezwać zespół ratownictwa medycznego. Dzwoń pod numer 112 lub 999 również wtedy, gdy nie potrafisz ocenić oddechu lub innych oznak życia. Dopiero kierownik zespołu ratownictwa może stwierdzić zgon, jeżeli nastąpił on podczas akcji medycznej.
Nagły charakter śmierci nie oznacza automatycznie, że ciało zostanie zabezpieczone przez policję lub skierowane do sekcji zwłok. Jeżeli uprawniona osoba po przeprowadzeniu oględzin i zapoznaniu się z ewentualną dokumentacją medyczną stwierdzi zgon, a okoliczności nie wskazują na konieczność podjęcia wyjątkowych kroków, po wystawieniu karty zgonu rodzina może przejść do standardowej procedury.
Gdy okoliczności zgonu są niejasne
Jeżeli istnieje podejrzenie wypadku, samobójstwa, zatrucia, udziału osoby trzeciej albo zgon nastąpił w nietypowych okolicznościach, nie należy przemieszczać ciała ani porządkować miejsca zdarzenia. W takiej sytuacji trzeba zadzwonić pod numer 112. Jeżeli podczas oględzin pojawi się uzasadnione podejrzenie, że śmierć mogła mieć związek z przestępstwem, lekarz powinien zawiadomić policję lub prokuratora. Od tego momentu nie możesz samodzielnie podejmować decyzji o przemieszczaniu ciała. Zajmują się tym właściwe organy, aż do zakończenia wymaganych czynności i wydania zgody na dalsze postępowanie.
Policja i prokurator mogą przeprowadzić oględziny miejsca, zabezpieczyć ślady oraz zdecydować o konieczności wykonania sekcji zwłok. Jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie, że przyczyną śmierci było przestępstwo, do pochowania zmarłego oprócz karty zgonu wymagane jest zezwolenie prokuratora. Dopiero po zakończeniu czynności i zwolnieniu ciała możesz skontaktować się z naszym zakładem pogrzebowym i powierzyć nam odbiór zmarłego oraz rozpoczęcie organizacji pochówku.
Procedura stwierdzenia zgonu w domu – dokumenty potrzebne lekarzowi
Jeżeli śmierć nastąpiła nagle lub jej przyczyna nie jest oczywista, przed przyjazdem lekarza przygotuj:
- dowód osobisty lub inny dokument potwierdzający tożsamość zmarłego,
- dokumentację medyczną,
- wypisy ze szpitala,
- listę rozpoznanych chorób,
- listę przyjmowanych leków,
- dane lekarza rodzinnego lub prowadzącego,
- własny dokument tożsamości.
Nie usuwaj również opakowań po lekach, urządzeń medycznych ani innych przedmiotów, które mogą pomóc lekarzowi ocenić okoliczności śmierci. Nie musisz ubierać ani przenosić osoby zmarłej. Możesz zamknąć okna, wyłączyć ogrzewanie w pomieszczeniu i ograniczyć dostęp dzieci lub zwierząt domowych, ale nie podejmuj czynności utrudniających lekarzowi oględziny.
Przeczytaj również: Co robić, gdy ktoś umiera w domu?
Śmierć w nocy, weekend lub święto – jak wygląda procedura?
Co zrobić, gdy ktoś umrze w domu w nocy, weekend lub święto to kolejna kwestia, która może warunkować postępowanie po śmierci bliskiej osoby. Nie zmienia jednak zasadniczo podstawowej procedury: zgon musi zostać stwierdzony przez uprawnioną osobę, a dopiero później ciało może odebrać zakład pogrzebowy. Trudność polega na ustaleniu, który lekarz może przyjechać poza godzinami pracy przychodni.
Jeżeli zmarła osoba była objęta opieką hospicjum domowego, opieką paliatywną albo innej placówki zapewniającej kontakt całodobowy, należy skorzystać z numeru przekazanego rodzinie przez tę placówkę.
W pozostałych przypadkach sposób działania zależy od okoliczności:
- gdy zgon nastąpił nagle – zadzwoń pod 112 lub 999;
- gdy śmierć była spodziewana – skontaktuj się z lekarzem lub placówką, która sprawowała opiekę nad chorym, a jeśli lekarz prowadzący nie może przyjechać, a Ty nie jesteś w stanie uzyskać pomocy – skontaktuj się z policją, która wskaże dalszą procedurę i, jeżeli będzie to konieczne, wezwie lekarza uprawnionego do przeprowadzenia oględzin;
- gdy zachodzi podejrzenie udziału osób trzecich, wypadku lub samobójstwa – natychmiast zadzwoń pod 112 i nie zmieniaj niczego w miejscu zdarzenia.
Gdy już śmierć zostanie stwierdzona i otrzymasz katę zgonu możesz skontaktować się z naszym zakładem pogrzebowym. Styks oferuje całodobowy transport zwłok we Wrocławiu, również w weekendy i święta.
Stwierdzenie zgonu – procedura w przypadku śmierci poza domem
Procedura postępowania po śmierci bliskiej osoby zależy również od miejsca, w którym nastąpił zgon. Inaczej wygląda procedura stwierdzenia zgonu w domu, a inaczej w szpitalu, hospicjum lub domu opieki, gdzie czynności związane ze stwierdzeniem zgonu i przygotowaniem dokumentacji przejmuje personel placówki. Dla rodziny najważniejsze jest wówczas ustalenie, jakie dokumenty należy odebrać, gdzie znajduje się ciało zmarłego oraz kiedy można je odebrać i zlecić zakładowi pogrzebowemu dalsze działania. Poniżej wyjaśniamy, jak wygląda postępowanie w zależności od miejsca, w którym nastąpiła śmierć.
Co zrobić, gdy bliska osoba umrze w szpitalu?
W sytuacji, gdy bliska osoba umrze w szpitalu, zgon stwierdza lekarz, który zajmował się chorym, a placówka sporządza kartę zgonu. Po wykonaniu wymaganych czynności ciało jest przewożone do szpitalnej chłodni lub prosektorium.
Szpital powinien poinformować Cię o śmierci pacjenta oraz gdzie i kiedy możesz odebrać kartę zgonu oraz rzeczy osobiste bliskiego. Jeśli nie zaistniały okoliczności wymagające szczególnego postępowania, po otrzymaniu odpowiedniego upoważnienia i dokumentów zakład pogrzebowy Styks odbierze ciało, a Ty możesz zająć się standardowymi formalnościami i organizacją pogrzebu.
Co zrobić po śmierci bliskiego w hospicjum?
Śmierć pacjenta w hospicjum stacjonarnym wiąże się z podobną procedurą jak w szpitalu. Personel zajmuje się wezwaniem lekarza prowadzącego, który stwierdza zgon i wystawia kartę, potwierdzająca nastąpienie śmierci. Placówka powinna poinformować Cię o śmierci bliskiego, gdzie i kiedy możesz odebrać kartę zgonu oraz jakie upoważnienie jest potrzebne zakładowi pogrzebowemu do odebrania ciała. Po otrzymaniu informacji możesz skontaktować się ze Styksem, który zajmuje się transportem zwłok z hospicjum we Wrocławiu. Następnie możesz przygotować się do załatwienia kolejnymi formalności i powierzyć nam organizację ceremonii pogrzebowej
Co zrobić po śmierci bliskiego w domu opieki?
Po śmierci mieszkańca domu opieki placówka powinna poinformować rodzinę o śmierci i uruchomić własną procedurę medyczną. Zakres działania zależy od rodzaju placówki. Dom pomocy społecznej, prywatny dom opieki, zakład opiekuńczo-leczniczy i zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy mogą działać według różnych procedur organizacyjnych. Dlatego musisz ustalić z personelem, kto przeprowadził lub przeprowadzi oględziny, czy karta zgonu została już sporządzona i kiedy możesz ją otrzymać oraz w jakim terminie można odebrać ciało. Zakład pogrzebowy Styks oferuje transport zwłok z domów opieki we Wrocławiu, musisz jedynie dowiedzieć się, jakie dokumenty musimy przedstawić w konkretnej placówce, aby odebrać ciało.
Co zrobić po śmierci bliskiej osoby? Powierz organizację pogrzebu zakładowi Styks
Po dopełnieniu niezbędnych formalności przychodzi czas na organizację ostatniego pożegnania. W tym trudnym okresie nie musisz samodzielnie koordynować wszystkich związanych z nim spraw. Zakład pogrzebowy we Wrocławiu Styks może przejąć organizację pogrzebu i przeprowadzić rodzinę przez kolejne etapy przygotowań, pomagając zarówno w podjęciu najważniejszych decyzji, jak i w zadbaniu o szczegóły ceremonii.
Jedną z pierwszych kwestii jakie musimy ustalić jest wybór formy pochówku – tradycyjnego pogrzebu lub kremacji. Na tej podstawie możemy pomóc w wyborze trumny lub urny. Od tego będzie również zależeć przygotowanie ciała zmarłego. Zakres wykonywanych czynności ustalany jest z rodziną i może być dostosowany do między innymi to tego, czy najbliżsi planują pożegnanie przy otwartej trumnie.
Ustalimy również charakter uroczystości. W zależności od woli osoby zmarłej i jej najbliższych możemy zająć się organizacją ceremonii religijnej lub świeckiej. Przy tym ważną kwestią jest wybór cmentarza i miejsca pochówku. Jeżeli rodzina posiada już grób rodzinny, należy ustalić możliwość przeprowadzenia w nim pochówku. W przypadku braku miejsca konieczne jest uzgodnienie nowego miejsca z administracją wybranego cmentarza.
Zajmując się organizacją pogrzebu nasz zakład zadba również o elementy tworzące oprawę uroczystości. Kwiaty, wieńce, wiązanki oraz odpowiednio dobrana muzyka mogą nawiązywać do osobowości, przekonań lub upodobań osoby zmarłej i nadać ceremonii bardziej osobisty charakter. Możemy również zająć się organizacją stypy. Wystarczy, że wskażesz nam, w jakim miejscu chcesz, aby się odbyła i ilu będzie gości.
Powierzenie organizacji pogrzebu zakładowi Styks pozwala ograniczyć liczbę spraw, którymi musisz zająć się samodzielnie. Pomożemy Ci zarówno w podjęciu decyzji o poszczególnych elementach samej uroczystości, jak też podpowiemy, o co należy zatroszczyć się już po pogrzebie.
Dowiedz się też: Jak poradzić sobie ze śmiercią bliskiej osoby?
Co zrobić po śmierci bliskiej osoby? Najczęściej zadawane pytania
Jak wygląda stwierdzenie zgonu?
Stwierdzenie zgonu polega na przeprowadzeniu przez lekarza lub inną uprawnioną osobę oględzin ciała, potwierdzeniu śmierci, ustaleniu tożsamości oraz określeniu przyczyny zgonu w możliwym zakresie. Zakończeniem procedury jest sporządzenie karty zgonu.
Co sprawdza lekarz podczas oględzin?
Lekarz ocenia między innymi oznaki śmierci, stan ciała, dostępne informacje medyczne oraz okoliczności, w których znaleziono osobę. Może również przeprowadzić wywiad z rodziną i zapoznać się z dokumentacją leczenia. Jeżeli okoliczności nie budzą wątpliwości, lekarz sporządza kartę zgonu. Jeżeli podejrzewa, że śmierć nie nastąpiła z przyczyn naturalnych, może zawiadomić policję.
Czy stwierdzenie zgonu jest płatne?
Koszty oględzin wykonywanych w procedurze przewidzianej prawem oraz wystawienia dokumentu potwierdzającego śmierć nie powinny obciążać rodziny zmarłego. Wynika to z ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych.
Co zrobić, gdy zgon nastąpił we Wrocławiu, ale pogrzeb ma odbyć się w innym mieście?
Gdy zgon nastąpił we Wrocławiu, należy zarejestrować go w USC właściwym dla Wrocławia, nawet jeżeli pochówek będzie zorganizowany w innej miejscowości. Następnie zakład pogrzebowy może przewieźć ciało na wybrany cmentarz po dopełnieniu wymaganych formalności.
Czy można dotykać osoby zmarłej?
Można wykonać czynności wskazane przez dyspozytora numeru alarmowego, jeśli istnieje szansa ratowania życia. Przy nagłym zgonie o niejasnej przyczynie nie należy przemieszczać ciała ani zmieniać miejsca zdarzenia.
Ile czasu można czekać na zakład pogrzebowy?
Zakład pogrzebowy można wezwać po stwierdzeniu zgonu i otrzymaniu karty zgonu. Warto wybrać Styks, który oferuje całodobowy transport zwłok i bezpośrednio zapytać o przewidywany czas przyjazdu.
Czy ciało może pozostać w domu do rana?
Decyzję o dalszym postępowaniu należy skonsultować z lekarzem i zakładem pogrzebowym. Ze względów sanitarnych oraz emocjonalnych zazwyczaj zaleca się zorganizowanie transportu do chłodni bez niepotrzebnej zwłoki.
Czy pogotowie zabiera ciało osoby zmarłej?
Zespół ratownictwa medycznego nie pełni funkcji zakładu pogrzebowego. Po stwierdzeniu zgonu transport ciała organizuje zwykle wybrany przez rodzinę zakład, chyba że policja lub prokurator zarządzą inne postępowanie.
Czy rodzina musi osobiście zgłosić zgon w USC?
Zgłoszenia może dokonać członek rodziny albo odpowiednio upoważniony pełnomocnik. Zakład pogrzebowy Styks może pomóc w formalnościach, jeżeli otrzymamy stosowne umocowanie.
Ile czasu jest na zgłoszenie zgonu?
Zgon należy zgłosić w ciągu trzech dni od sporządzenia karty zgonu. W przypadku określonych chorób zakaźnych termin wynosi 24 godziny od śmierci.
zdjęcia do artykułu powstały przy użyciu AI
